Ups en downs in een bijzonder eindexamenjaar

Kunstonderwijs in tijden van corona

Ongerust was eindexamenstudent Alma Ficchi toen het coronavirus uitbrak. “Als je een onderliggende aandoening hebt dan is zo’n coronapandemie nou niet echt iets waar je op zit te wachten.” En het op afstand lessen volgen was ook een heel nieuwe ervaring!

“Ik miste de fysieke lessen heel erg: modelschilderen doe je nu eenmaal niet thuis, omdat je geen modellen hebt. Ook de directe feedback heb je thuis niet en het werken in een groep geeft toch een ander gevoel: je werkt door, je praat en kijkt even bij anderen, je laat je inspireren. Ik speelde zelfs even met het idee om me niet in te schrijven voor master 2. Maar toen we vlak voor de zomer toch weer even naar de lessen konden volgens speciale protocollen kreeg ik gelukkig weer wat hoop. Ook het buiten schilderen was een verademing. Na deze positieve vibes heb ik me alsnog ingeschreven; mede in de wetenschap dat ik toch veel op mezelf zou zijn aangewezen in het examenjaar. Ik vond dat een eventuele volgende lockdown niet bepalend voor mijn keuze moest zijn. Gewoon je doel nastreven!”

Voor Rosalinde Huizinga bleek elke dag schilderen in haar nieuwe atelier het afgelopen jaar een tegenwicht te bieden voor het gemis aan contact. “Tijdens de start van het coronajaar kochten wij onze bungalow met een aanpandig atelierruimte. Een droom werd werkelijkheid, een ruimte waar ik kan werken in mijn eigen ‘schildersbubbel’. Wat betreft de ‘coronabubbel’ was het gemis van kinderen en kleinkinderen, zelfs de geboorte van onze jongste twee kleinkinderen, voor mij als kloek moeilijk. De balans in deze twee situaties heb ik gevonden in een dagelijkse structuur die mij ruimte geeft, ruimte die ik nodig heb om te kunnen creëren. Ik werk elke dag van half negen tot vier in mijn atelier en kan zeggen dat dit helemaal ‘Rosalinde’ is.”

Janny Pieck-Plantinga brengt een ode aan de natuur

Janny Pieck-Plantinga heeft het afgelopen jaar als positief ervaren omdat zij antwoord heeft gekregen op de vraag die zij zichzelf had gesteld: Wie ben ik als kunstenaar? “Voor mij was het heel prettig om dagelijks in mijn atelier te werken en steeds weer mijn grenzen te verleggen. Dankzij de positieve en deskundige reacties via Teams-meetings en mail van mijn begeleider Stijn Rietman kon ik mij op mijn werk blijven concentreren. De waardevolle adviezen van Esther Leuvenink hebben mij geholpen dicht bij mijzelf te blijven. En juist in deze tijd heb ik er bewust voor gekozen bij mijn thema ‘Ode aan de natuur’ te blijven. De schoonheid van de natuur te benadrukken met het besef dat alles vergankelijk is. Er schemert altijd iets door het ogenschijnlijk ondoordringbare van de natuur, namelijk het licht dat soms subtiel, soms meer en soms volop aanwezig is. Het licht dat hoop biedt op nieuw leven, de kringloop van de natuur. De natuur meenemen naar mijn atelier, een opstelling maken en uitlichten en hier in alle stilte aan werken zonder ruis op de lijn.”

Rosalinde Huizinga is in haar werk op zoek naar de verbeelding van vrijheid

Rosalinde schildert “dat wat ogenschijnlijk niet kan, op een manier waardoor het lijkt alsof het zou kunnen. Ik ben op zoek naar de verbeelding van mijn eigen vrijheid en hoop met mijn werk de toeschouwers stil te laten staan en de tijd te gunnen om naar binnen te kijken, op zoek naar wat vrijheid voor hen betekent.”

Bij Alma Ficchi hadden de coronamaatregelen nogal wat gevolgen voor haar research: haar werk is gebaseerd op verhalen en beelden uit de jeugd van haar Italiaanse vader. “Ik wilde heel graag zijn geschiedenis vastleggen in beeld en woord. Aanleiding hiervoor was een fotoportret van zijn moeder met hem en zijn oudere broer uit 1943. Deze enige foto van zijn moeder was aan het vervagen door blootstelling aan daglicht. Om dit proces tegen te gaan was er maar één oplossing: ik moest het naschilderen”. Zij stipt hiermee ook het onderwerp migratie aan. “Emigreren lijkt een groot avontuur maar blijft niet zonder consequenties. Je laat alles en iedereen achter, ook je taal en je cultuur. De leegte van een achtergelaten jeugd komt op een gegeven moment weer bovendrijven. Ik heb sinds de zomervakantie, die ik niet in Italië kon doorbrengen, besteed aan het verzamelen van foto’s. Ik hoopte later alsnog af te kunnen reizen naar het zuiden om te kunnen schilderen op locatie en interviews te doen maar door de pandemie was dit niet mogelijk. Ik heb veel gesprekken met mijn ouders gevoerd en ben zo toch aardig wat van de familiehistorie te weten gekomen. Mijn vader vindt het heel leuk om onderwerp van mijn examen te zijn. Hij heeft nu veel met mij gedeeld wat hij anders nooit spontaan zou hebben gedaan: dat heeft onze band versterkt. In deze rust van thuiszitten kon ik veel experimenteren met materialen en technieken en bedenken hoe en wat ik wil laten zien.”

Alma Ficchi haar werk is gebaseerd op verhalen en beelden uit de jeugd van haar Italiaanse vader

De schouw, de tussentijdse evaluatie waar de studenten hun werk in wording aan de docenten en de eindexamencommissie laten zien, vond net als bij Vakscholing 3 op locatie plaats. “Ik heb tijdens en na de schouw erg genoten van de aandacht van de docenten en begeleiders. En ben heel tevreden over de mooie, complimenteuze en bruikbare commentaren”, aldus Alma. “Qua voorbereiding is een werkbespreking altijd wel een gedoe: gesjouw met je werken en dan je plek inrichten op een zo goed mogelijke manier. Stress! Maar ik kan nu heel gericht de laatste periode in: een aantal werken aanpassen, een of twee nieuwe maken, met hulp van mijn begeleiders de beste werken voor de expositie selecteren en nog wat pr-dingetjes regelen, zoals visitekaartjes en uitnodigingen.”
Ook Rosalinde kijkt met een goed gevoel terug op de schouw. “Ik kreeg een mooie feedback waardoor ik met een gerust hart richting de eindstreep kan werken. Ik ga nu eerst mijn referaat voorbereiden. Presenteren in het openbaar is voor mij vergelijkbaar met het sterven van zeven doden. En natuurlijk blijf ik in ‘mijn atelierbubbel’ schilderen: werken aan mijn feedbackpuntjes en me richten op het ontwerpen van nieuwe werken.”
Janny kijkt met vertrouwen naar de toekomst. “De schouw, wat een ervaring: zoveel belangstelling en positieve reacties! Dit nodigt uit om door te gaan. De komende maanden ga ik verder werken aan mijn  ode aan de natuur. Ik focus mij op de gelaagdheid van de natuur, het groeiproces van bloemen en planten, de kracht van de natuur – dat boeit mij. Mede dankzij de Klassieke Academie, docenten en begeleiders, heb ik mijn weg gevonden als kunstenaar”.

De eindexamententoonstelling met het werk van alle vijftien eindexamenstudenten is van 27 juni t/m 18 juli te zien in Kunstlievend Genootschap Pictura in Groningen.