Afscheid van de masterlessen van Henk Helmantel

“Ik heb me enorm verheugd op deze week en alles is gewoon uitgekomen! We hebben ontzettend veel bagage meegekregen met als kers op de taart een een-op-eengesprek met de grote meester. Wat wil je nog meer!” Rosalinde Huizinga was een van de gelukkigen die mee mocht doen met de laatste masterlessen van Henk Helmantel.

Benita Mulokaite is ook heel blij dat ze er bij zat. “Ik heb net de expositie gezien van Henk Helmantel en ben bij zijn huis geweest. Ik vind zijn werk heel mooi. Hij is zo goed met techniek, dingen realistisch weergeven en ik wil dat ook! Ik moet dit doen, ik wil dit doen, ik wil iets leren!”

En dat kon dus nu voor het laatst. Henk Helmantel is in het verleden benaderd door Tom Hageman, met de vraag of hij les wilde geven aan de net opgerichte Klassieke Academie.“Ik ben wat later begonnen omdat ik alleen in de master lesgaf”, aldus Henk Helmantel. Hij heeft echter nooit de ambitie gehad om leraar te worden. “Er wordt gezegd dat ik wel een aardig goede leraar ben. Ik denk dat er betere zijn maar ik heb mijn best gedaan. Ik heb altijd goed contact met de leerlingen gehad, geloof ik. We hadden de gewoonte dat de groep na afloop van die drie dagen bij mij thuis kwam om ook kennis te nemen van allerlei werken die we verzameld hebben. Dat is altijd in goede aarde gevallen en het was gezellig. Over het algemeen zijn de leerlingen ambitieus, ze werken hard en hebben nauwelijks tijd voor pauze!”

Alma Ficchi aan het werk met haar vloerstilleven

Alma Ficchi is heel tevreden over Helmantel als leraar: “Henk spreekt iedereen heel persoonlijk toe, op het werk gericht maar ook op de persoon. Wie ben jij? Hoe vind je dat je dit hebt gedaan? Waarom wil je eigenlijk schilder worden? Zodat je ook bij jezelf denkt: waar wil ik naartoe? Wat is mijn doel? Wil je een groot schilder worden? Of wil je alleen maar techniek beheersen en de hobbyschilder blijven die de meesten eigenlijk zijn.” Lachend: “Dat laatste zegt Henk er dan niet bij.”

De drie dagen verlopen meestal volgens een vast patroon. Helmantel: “Ik laat de groep eerst bij elkaar komen zodat ze zich kunnen voorstellen. Ik vraag de studenten dan naar hun motivering: wat zijn ze van plan met de opleiding?” Nadat ze zelf een stilleven hebben opgebouwd gaan ze een voorstudie maken, vooral een compositietekening. Als die interessant genoeg is gaan ze die tekening op het paneel of doek aanbrengen en dan aan de slag met verf. “De tweede dag zie je de dingen groeien en op de derde dag hoop je dat de meesten tot een soort afronding komen. Het is niet zo belangrijk of het schilderij voltooid is. Laat het schilderij, voor zover het af is, zoveel mogelijk kwaliteit hebben. Dat vind ik belangrijker dan dat je je handtekening eronder kunt zetten.”

Helmantel heeft altijd les in stilleven gegeven. Hij vindt het belangrijk dat ze het in die drie dagen over een aantal dingen hebben gehad: compositie, de samenhang van de dingen, de atmosfeer die ontstaat. En dat de studenten deze aandachtspunten onthouden, zodat ze er in de toekomst ook wat mee kunnen. “Niet iedereen is even getalenteerd en ik vind niet dat je je kan verschuilen achter uitspraken als: ‘Ik houd niet zo van stillevens, maar meer van modelschilderen’. Het gaat in een stilleven, portret of een landschap immers altijd om vormen en compositie.”

Links het zelfgebouwde stilleven van Benita Mulokaite, rechts van Alma Ficchi

Benita vindt het prettig dat de studenten bij de masterlessen van Helmantel allemaal op hun eigen manier kunnen werken. Ze probeert zoveel mogelijk uit de opleiding te halen: ”Ik houd heel veel van portretten, maar ik denk dat je als kunstenaar een beetje van alles moet leren. Je moet weten hoe je een stilleven, landschap of portret maakt. Ik ben nog student en ik wil alles leren.”

Benita Mulokaite

En nu is er dus een eind gekomen aan de masterlessen van Helmantel op de academie. “Nu het de laatste keer is, neem ik niet met weemoed afscheid. Ik heb nooit de ambitie gehad om mij in het onderwijs te begeven. Ik heb vooral ja gezegd uit solidariteit met deze opleiding omdat ik het belang daarvan inzag. Zoals sommigen moeilijk afscheid kunnen nemen van de opleiding, dat zal ik niet hebben. Maar ik ben wel gehecht aan goede contacten in mijn bestaan als schilder. Ik kan mij goed voorstellen dat ik mijn gezicht hier nog wel laat zien en ik zal ook een aantal docenten nog wel weer tegenkomen. Dus prima allemaal. Het was een goede periode maar het is ook goed dat ik nu stop.”

De meester