“Bent u die schilderes van Sterren op het Doek?”

Interview met Bas Nijenhuis en Carolien van Olphen

Op dinsdag 8 oktober werd de aflevering uitgezonden van het bekende tv-programma ‘Sterren op het doek’, waarin Carolien van Olphen en Bas Nijenhuis (alumni van de Klassieke Academie) zelf even mochten stralen op tv.

Samen met kunstenares Jissel Kerkstra portretteerden ze BN’er Maarten van Rossem. Van Rossem koos uiteindelijk voor het schilderij van Bas, omdat het een portret was zoals hij zichzelf misschien wel graag zou willen zien: “staand, en vol zelfvertrouwen de wereld inkijkend. Het is nog een trapje beter dan dat ik over mijzelf denk”, aldus Van Rossem. De Klassieke Academie hield een gezamenlijk interview met de twee alumni en vroeg naar de aanloop, hun ervaringen en de do’s en don’ts rond de deelname aan zo’n landelijk tv-programma.

Groepsfoto ‘Sterren op het Doek’ met v.l.n.r. Carolien van Olphen, Maarten van Rossem, Jissel Kerkstra, Özcan Akyol en Bas Nijenhuis.

Kunnen jullie iets vertellen over de aanloop naar ‘Sterren op het Doek’ en hoe kwam de redactie bij jullie terecht?
“Ik ben ongeveer een jaar geleden gevraagd”, zo vertelt Carolien. “Toen waren ze bezig om een pilotaflevering te maken. Ze waren op zoek naar mensen die redelijk dicht bij elkaar in de buurt woonden. Zo’n redactie van een tv-programma moet zich natuurlijk aan planningen houden en voor hun is het handig als ze niet het hele land door hoeven te reizen. Eerst kwamen ze bij mij langs voor een kennismakingsgesprek. Ik kreeg direct een telefoon in mijn snuit geduwd en degene begon me te filmen. De pilot voor onze aflevering ging niet door, maar we zijn uiteindelijk toch geko- zen. Volgens mij hebben ze me gewoon via internet gevonden.”

Bas: “Ze zochten drie kunstenaars die zowel van stijl als karakter van elkaar verschillenden. Ze zoeken daarnaast naar een mooie match met de gast. Daar denken ze goed over na. Het moet voor de kijker natuurlijk ook leuk zijn om naar te kijken en verschillende schilderstijlen te zien. Ik werd ook gebeld, maar na de kennismaking bleef het lang stil. Pas in mei kregen we bericht dat we mee mochten doen en op 4 april was de filmdag al! Daarna ging het ineens erg snel.”

Carolien: “Ook al ging dit vrij snel, wij hebben wel geluk gehad met de gegeven tijd waarin we mochten schilderen aan het definitieve doek. Dit was meer dan twee maanden. Ik weet dat dit bij andere afleveringen ook wel eens veel korter is geweest. Onze aflevering was de eerste die is opgenomen, terwijl deze pas later in de reeks werd uitgezonden. Overigens is de tijd die je krijgt ook afhankelijk van de agenda van de gast. Die is natuurlijk drukbezet.”

“Het is best een heel gebeuren”, verklaart Bas. “We moesten bijvoorbeeld een
geheimhoudingsplicht ondertekenen, want je mocht eerst niet vertellen dat je meedeed. We kregen een seintje wanneer het nieuws naar buiten mocht.”

Hoe verliep de filmdag toen Maarten van Rossem voor jullie ging poseren?
“Je weet niet weet wie je voor je krijgt, dus je kon je er niet echt op voorbereiden”, zegt Carolien. “Toch waren we er al snel achter wie waarschijn- lijk onze gast achter zou zijn, via een lijst van afgestudeerden van de universiteitswebsite. Er waren een aantal mogelijke kandidaten, maar Van Rossem lag het meest voor de hand.”

Schilderij van Carolien van Olphen, Bas en Carolien en het winnende schilderij van Bas Nijenhuis.

Bas: “Tijdens de filmdag gaat alles om het programma en de nadruk ligt op de gast. Het filmen ging zeer efficiënt en je kreeg veel aanwijzingen. Soms werden bepaalde shots opnieuw gedaan en dit koste veel tijd, waardoor we aan het schilderen die dag weinig toekwamen. We hebben mis- schien maar twee uur echt geschilderd. Daarnaast wilde ik ook graag nog foto’s maken van Van Rossem in de tuin, maar daar was helaas geen tijd meer voor. Er staan zo’n vijftien mensen om je heen en de gast stond behoorlijk ver van je af. De belichting was voor het schilderen niet optimaal, omdat van Rossem aan alle kanten belicht werd en de kunstenaars zelf ook. Dit was natuurlijk nodig voor het filmen, maar je moet er als schilder wel tegen kunnen dat je in deze omstandigheden ‘maar even iets’ op het doek moet zetten. Desondanks heeft Van Rossem wel echt de moeite genomen om goed voor ons te poseren en konden we ook tijdens het interview doorschilderen.”

Carolien: “Ook al waren de omstandigheden moeilijk, het was wel leuk om te merken dat de gelijkenis toch geslaagd was. Want toen ik thuiskwam werd er geroepen: ‘Dat is die meneer van de ‘Slimste mens’!”

“Ja, dat klopt. Ik hield mijn doek toevallig op de kop toen ik thuiskwam en er werd direct geroepen ‘Dat is Maarten van Rossem’!”, vertelt Bas.

Wat heeft jullie doen besluiten om aan het programma mee te doen, twijfelden jullie niet om mee te doen?
Carolien vertelt dat ze niet twijfelde om mee te doen en dat ze dit altijd al eens wilde doen. “Ik was juist zeker genoeg om mee te doen. Als ze me een paar jaar eerder hadden gevraagd had ik misschien niet meegedaan. De tijd moet er voor jou als kunstenaar namelijk wel rijp voor zijn: je moet ervan overtuigd zijn dat je het aankan om een gelijkend portret te schilderen, onder tijdsdruk én met al die starende ogen op je gericht. Maar ja,
áls ze je vragen is het wellicht is het ook de laatste keer dat ze je vragen. Dat ze je überhaupt vragen is natuurlijk ook al een bevestiging van je kunnen.”

Bas: “En je wilt graag dat anderen je werk zien. Daarnaast is het natuurlijk leuk om te ontdekken hoe zo’n programma loopt. Het is denk ik vooral geschikt voor kunstenaars die nog redelijk aan het begin van hun carrière staan. Het is een mooie opstap naar meer bekendheid. Er hebben al eer- der mensen van de Klassieke Academie meegedaan aan het programma, zoals Keimpe van der Kooi, Jantien de Boer en Svetlana Tartakovska. Ik heb wel bij een aantal van hun nagevraagd hoe het in zijn werk ging. Wat ik overigens wel opmerkelijk vond, is hoe er met je werk wordt omgegaan. Iedereen van het programma was erg respectvol en enthousiast en ze hebben er een mooi geheel van gemaakt.”

Hoe voelde het om voor de camera aan te gaan schilderen? Normaal gesproken ben je natuurlijk in je eigen ‘beschermde’ omgeving aan het werk.
Carolien: “Er zijn sowieso heel veel mensen om je heen tijdens het schilderen, maar dat ben ik wel gewend, omdat ik al aan meerdere live demon- straties heb meegedaan. En op de Klassieke Academie ben je natuurlijk ook altijd in een groep aan het schilderen.”

Bas: “Het het is niet heel relaxed. Ik vond het wel één de moeilijkere keren om live te schilderen. Dat komt ook om dat je met meerdere dingen bezig bent: je wilt luisteren naar wat de gast te vertellen heeft, er worden dingen aan je gevraagd door de tv-ploeg medewerkers én je mag zelf ook vragen stellen aan de gast. Je werd aangestuurd waar je moest staan en er waren veel aankleedshots.”

“Nadat de eerste filmdag voorbij was, hadden we overigens maar een week om alvast wat van het definitieve schilderij te laten zien”, zo vertelt Ca- rolien. “En op de laatste filmdag, toen Van Rossem een schilderij uit mocht kiezen, moesten we best lang wachten op zijn beslissing. Desalniettemin was het erg leuk dat dit plaatsvond in het Rijksmuseum, al vond ik de zaal wel vrij donker. Ik denk dat ze de zaal ook niet zo licht mochten maken vanwege alle historische schilderijen die er hingen.”

Bas: “Hierdoor vielen de schilderijen op tv wel wat donker uit, dat was wel jammer. Ik vond het overigens echt een hele speciale ervaring om met je eigen schilderij en onder begeleiding door het Rijksmuseum te lopen.”

Wat was je eerste ingeving toen je het model bekend werd gemaakt?
Bas: “Ik was er blij mee. Van Rossem is lekker wars en niet populistisch én een mooi ‘schilderbaar’ figuur.”

“Voor mij was het wel een uitdaging dat Van Rossem in het zwart was, omdat ik normaal veel in kleur schilder”, vertelt Carolien. “Maar hij stelde zichzelf kwetsbaar op en bleef zichzelf. Dat vond ik mooi om te zien.”

Voelden jullie nog onderlinge concurrentie?
Bas: “Echte concurrentie niet. Jissel kenden we nog nog niet, maar ik had wel liever twee andere onbekende kunstenaars gehad. Omdat het toch anders is en anders voelt als je één van de twee personen al kent.

Carolien: “Het was wel een grappig moment toen we elkaar zagen, we wisten namelijk niet van tevoren dat we allebei aan dezelfde aflevering meededen.”

Wat was jullie mooiste moment tijdens het programma?
Carolien: “Het leukste was dat ze bij je in het atelier komen, dan ben je op je eigen plek en ben je jezelf. Je weet al welke richting je uitgaat wat betreft het schilderij en hebt het moeilijkste (de eerste filmdag) gehad.”

“Dat geldt ook voor mij”, zegt Bas. “Dan is het ook allemaal wat minder groots en komen er maar een paar mensen over de vloer. Daarnaast vond ik het echt heel gaaf om buiten openingstijden in het Rijksmuseum te zijn.”

Heb je nog iets opgestoken tijdens jullie deelname wat je kan gebruiken voor de toekomst?
Carolien: “Voor mij was de gast juist iemand die wat verder afstond van de mensen die ik normaliter schilder. Dus het was leuk om een keer met een andere soort model te werken en te merken dat dit ook lukt. Daarnaast heb ik geleerd dat het me, ondanks de korte tijd, toch lukt om een spe- cifiek concept te bedenken en uit te voeren. Normaal gesproken heb ik voor portretopdrachten veel meer tijd om over dit soort dingen na te denken en uit te proberen.”

Bas: “Ik heb vooral geleerd hoe zo’n tv-programma werkt en wat er allemaal bij komt kijken.

Heb je nog tips voor kunstenaars of studenten van de KA wanneer ze ook mee willen doen?
Carolien: “Doe het pas als je zelf zeker weet dat je dit kunt. Je laat jezelf wel zien op tv. Als het te vroeg is, heb je jezelf op een verkeerd moment laten zien en dat zou jammer zijn. En je kan er maar één keer aan mee doen. Denk er goed dus goed over na. Bedenk daarnaast ook wat je wel en niet wilt zeggen op tv. Ik zou bijvoorbeeld niet het werk van anderen naar beneden halen. Dat kan nogal pijnlijk zijn.”

Bas: “Ik ben het er mee eens dat je goed moet overwegen of je er al wel aan toe bent. Aan de andere kant is het natuurlijk ook een kans.”

Heeft de deelname aan ‘Sterren op het doek’ jullie ook wat opgeleverd?
Bas: “Bij mij kwam Galerie Ruigewaert weer bij mij aankloppen om mee te doen aan een expositie en daarnaast komen er waarschijnlijk twee por- tretopdrachten uit voort. Daarnaast heb ik ontzettend veel reacties via Facebook en per mail ontvangen. Dat was best wel hectisch.”

Carolien: “Ik heb inderdaad ook veel reacties ontvangen en nieuwe aanvragen voor portretten. Je wordt daarnaast natuurlijk bekend bij een groot publiek. Ik werd zelfs herkend op straat. Er was iemand die mij vroeg: ‘Bent u die schilderes van Sterren op het doek’?”

“Zoiets heb ik ook meegemaakt. Er was een mevrouw in de winkel die aan mij de krant verkocht en héél voorzichtig aan mij vroeg of ik ‘die schilder’ was”, vertelt Bas. “Ik hoop wel dat de drukte weer een beetje afzakt, want je wilt wel overal op reageren en dat kost veel tijd. Ik merk dat het nu alweer wat rustiger wordt. Dat is ook prima, want dan kan ik me weer richten op het schilderen.”

De uitzending van ‘Sterren op het Doek’ met Maarten van Rossem, Carolien en Bas is hier terug te kijken.