Alumniportret Svetlana Tartakovska

Svetlana Tartakovska
Svetlana Tartakovska

Interview met Svetlana Tartakovska

“Om een taal te kunnen spreken moet je eerst het ABC leren.” We zitten op de bovenverdieping van het huis in Haren, waar Svetlana Tartakovska een prachtig, groot en licht atelier heeft. “Toen ik op mijn dertiende naar Duitsland emigreerde heb ik dat ondervonden. En later op de Klassieke Academie ook.”
Svetlana werd geboren in de Sovietunie, in een plaatsje in de buurt van Kiev. Toen haar moeder er achter kwam dat Svetlana geïnteresseerd was in kunst, stuurde ze haar naar een strenge kunstacademie, waar haar met veel discipline het ABC van het kunstenaarschap aangeleerd werd. “We leerden daar puur de techniek. We moesten de hele tijd geometrische figuren opzetten en oude meesters natekenen. Het was aan de ene kant heel zwaar hoe het daar ging, maar aan de andere kant leerde ik het wel.” Die strenge discipline miste ze wel toen ze later in Groningen naar de kunstacademie ging. “In de Oekraïne was er totaal geen ruimte voor je eigen ontwikkeling. Hier ging het veel meer om de vrijheid. In het begin ging dat moeilijk. Ik bleef me enorm vastklampen aan de technieken die ik had geleerd. Maar ik liet het langzaam los. Ik liet vrijheid toe. Ik leerde breder te denken, met vrijheid te spelen. Een vlinder te zijn.”

svetlana t 5 (900x629)De wand naast de deur hangt vol met icoontjes en oude schetsen die ze op de academie maakte. “Als ik die zie, wil ik weer terug naar de oorsprong. Aan de Klassieke Academie heb ik geleerd anders te kijken en meer te zien. In de eerste jaren had je nog het gedisciplineerde dat ik uit de Ukraine kende, terwijl je in de latere jaren meer vrijgelaten werd. Ik vond dat mij op die manier prachtige dingen aangereikt werden. Want vrijheid is belangrijk, maar te veel vrijheid is slecht voor de kunst.” Ingetogen en donker, in flink contrast met de rest van haar atelier, zit Svetlana als een van haar eigen schilderijen op een kruk te schilderen. Ze wijst naar de achterste muur. Half verscholen achter een portret van haar dochter heeft ze een spreuk van Leonardo daVinci geschreven. ‘Kunst leeft van beperkingen en gaat dood aan vrijheid’.

svetlana t 11 (900x599)Svetlana’s werk is stil en melancholisch. Alsof er een lichte nevel hangt over het afgebeelde. Alsof je de ziel in hun ogen kan zien. “Als mensen poseren, nemen zij een houding aan. Het model laat dan niet zijn eigen binnenkant zien. Ik teken mijn modellen als ze niet poseren. Als ze niet poseren, zijn ze veel eerlijker. Dan zijn de modellen veel meer in zichzelf gekeerd. En dan zie je de ziel.”

Interview: Stefan Hageman. Foto’s: Xandra Donders.